Landbouminister noodsaak litigasie deur te weier om regsposisie te stel oor BKS

Die minister van landbou, John Steenhuisen, se versuim om sy beweerde regsgronde vir die verbod op die private aanskaffing en toediening van bek-en-klouseer-entstowwe (BKS) bekend te maak, het nou litigasie genoodsaak.

Op 26 Januarie 2026 het prokureurs namens Sakeliga, SAAI en Vrystaat Landbou die minister in kennis gestel dat ons geen regsbeletsel kon vind wat boere en ander private partye sou verhinder om BKS-entstowwe aan te skaf en toe te dien nie. Ons het daarop aangedring dat die minister skriftelik verklaar of hy met ons saamstem al dan nie en, indien nie, dat hy die regsgronde vir sy standpunt uiteensit.

Die sperdatum vir 'n antwoord het met sluitingstyd vandag, Vrydag 30 Januarie 2026, verstryk.

Met die sperdatum nou verstreke, het ons ons prokureurs opdrag gegee om die hof te nader om minister Steenhuisen se klaarblyklik onregmatige verbod te hersien en tersyde te stel, en om verdere of alternatiewe regshulp aan te vra soos van toepassing.

Minister se aanspraak dat hy litigasie wil vermy nie geloofwaardig nie

Die minister se versuim om te reageer ondermyn die geloofwaardigheid van sy vroeëre bewering dat hy litigasie wil vermy.

Indien hy werklik van die regmatigheid van sy optrede oortuig was, sou hy maklik met verwysing na die beweerde regsgronde daarvoor so moes kon sê. Dit sou óf ons in staat gestel het om tot die gevolgtrekking te kom dat litigasie onvanpas sou wees, óf die litigasie aansienlik vereenvoudig het deur onnodige geskilpunte uit die weg te ruim en moontlik selfs gemeenplasigheid in die hand te werk.

Eerder as om ter wille van regsduidelikheid en bedryfsekerheid saam te werk, het die minister egter vertragings en struikelblokke in die pad geplaas van wat ’n eenvoudige regsproses moes wees. Betreurenswaardig en duur soos dit mag wees, is dit ongelukkig algemeen by staatsamptenare om langdurige litigasie bo spoedige oplossings te verkies.

Onbehoorlike suggesties van vertraging

Verskeie suggesties vandeesweek deur die minister dat litigasie sy departement se reaksie op BKS sal vertraag, is 'n wanvoorstelling in sowel feit as reg. Nóg 'n behoorlike antwoord op ons brief, nóg die litigasie waartoe ons nou opdrag gegee het, vereis dat die staat enige wettige maatreël opskort, of stel die minister of ander amptenare vry van hul verpligtinge wat voortspruit uit die klassifikasie van die siekte as "staatsbeheerd".

Gevolglik monitor ons die minister se verklarings en optrede noukeurig in die lig van artikel 27 van die Wet op Dieresiektes 35 van 1984, welke die staat en staatsamptenare van skadevergoedingseise kwytskeld slégs in die geval van bona fide (te goeder trou) optrede.