BKS-entstofsaak nou na die hof ná mediasie misluk
Hofvoorgeskrewe mediasie was onsuksesvol en die saak is nou op 'n dringende basis op die rol geplaas.
Sakeliga, SAAI en Vrystaat Landbou sal volgende week in die hof wees om die staat se belemmering van die privaatsektor se verkryging en toediening van bek-en-klouseer (BKS) entstowwe te stop.
Sakeliga en ons litigasievennote het hierdie week aan hofvoorgeskrewe mediasie tussen die partye deelgeneem. Die mediasie was onsuksesvol en die saak is nou vir Dinsdag 24 Maart 2026 op 'n dringende basis voor die Pretoriase Hooggeregshof op die rol geplaas.
Dinsdag se hofverrigtinge handel oor die eerste fase van ons regstrategie:
'n Interdik wat die staat verbied om private persone en entiteite te verhinder om geregistreerde of gemagtigde BKS-entstowwe aan vee toe te dien, en wat die staat ook verbied om by die kontraktuele verhoudings tussen diegene wat die entstof wettig invoer en hul verskaffers in te meng.
Die betrokke partye se hofstukke is geliasseer, behalwe die minister van landbou, wie se bevestigende beëdigde verklaring nog uitstaande is.
Die tweede fase van ons regstrategie behels 'n hersieningsaansoek, wat op 'n latere stadium sal volg. In die hersieningsaansoek sal ons en ons litigasievennote, onder andere, verklarende regshulp versoek wat bevestig dat daar geen regsbelemmering bestaan wat eienaars of bestuurders van vee verhinder om die entstof toe te dien nie. Dit sal alternatiewelik die hersiening en tersydestelling van enige sodanige regsbelemmering wat mag bestaan of geskep word, versoek.
Agtergrond
Die hofaansoek volg op die minister van landbou John Steenhuisen se versuim om 'n wettige grondslag vir sy verbod op privaatsektor-verkryging en -toediening van entstowwe te verskaf. Dit volg ook op die skadelike inmenging deur landbou-amptenare in private entstofinvoerooreenkomste.
Die minister se volgehoue aandrang op staatsbeheer oor alle aspekte van BKS-inenting staan in skerp teenstelling met die gebruiklike praktyk waarvolgens entstowwe vir ander veesiektes privaat verkry en toegedien word. Dit het reeds wydverspreide nood en aansienlike produksieverliese reg oor die landboubedryf veroorsaak.
Niks in ons hofaansoek sal die minister of ander amptenare verhinder om hul wettige pligte na te kom om bek-en-klouseer te bekamp nie.
Indien ons suksesvol is, sal boere en ander belanghebbendes egter onmiddellik hul beeste sowel as ander vee na eie goeddunke en met eie hulpbronne kan inent, met verslagdoening vir nasporingsdoeleindes wat steeds vereis mag word.
Dit is merkwaardig dat die minister steeds hierdie parallelle benadering teenstaan en daarop aandring dat die siekte slegs bekamp moet word teen 'n tempo wat sy eie departement kan hanteer.
